Lista wykładów (najnowsze)

data publikacji: 28 czerwca 2008 12:59 | autor: prof. Józef Robak

W wykładzie przedstawiono ogólne informacje o fitopatogenicznych grzybach i organizmach grzybopodobnych i chorobach roślin przez nie wywoływanych oraz szczegółowo omówiono ważniejsze choroby roślin warzywnych i sposoby ich zwalczania z uwzględnieniem zasad Integrowanej Produkcji.

data publikacji: 28 czerwca 2008 12:52 | autor: dr Paweł Bielicki, dr Elżbieta Rozpara, Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach

Rolnictwo ekologiczne oznacza system gospodarowania o zrównoważonej produkcji roślinnej i zwierzęcej w obrębie gospodarstwa. Oparty jest  na środkach pochodzenia biologicznego i mineralnego nieprzetworzonych technologicznie. Podstawową zasadą jest odrzucenie w procesie produkcji żywności środków chemii rolnej, weterynaryjnej i spożywczej.

Rolnictwo ekologiczne stanowi jeden z najszybciej rozwijających się systemów produkcji rolnej na świecie, zwłaszcza w krajach Unii Europejskiej. W Polsce pod koniec lat 90 nastąpił wzrost zainteresowania tą dziedziną rolnictwa. Początkowo rolnictwo ekologiczne rozwijało się jako ruch społeczny. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podjęło się stworzenia przepisów dotyczących tej dziedziny, wspierania finansowego kosztów kontroli gospodarstw, a także pomocy samym gospodarstwom. Dzięki projektowi Phare nastąpiło szerokie upowszechnienie informacji o wymogach rolnictwa ekologicznego. Dopłaty do produkcji ekologicznej, otwarcie się europejskich rynków na polskie produkty ekologiczne wszystko to dało potężny impuls do rozwoju produkcji ekologicznej.

Według danych GIJHARS na koniec 2006r. w Polsce zarejestrowanych było 9 187 gospodarstw prowadzących produkcje metodami ekologicznymi na łącznej powierzchni 228 009,15 ha. Najwięcej gospodarstw, produkujących metodami ekologicznymi w 2006r., znajdowało się w województwach: małopolskim, podkarpackim, lubelskim, mazowieckim i świętokrzyskim. Oprócz zainteresowania rolników, wzrosło także zainteresowanie przetwórców produkcją ekologiczną artykułów rolnych. Na koniec 2006r. działały w kraju 163 przetwórnie.

W 2006r. ekologiczna produkcja owoców zajmowała ponad 11% powierzchni gruntów w gospodarstwach ekologicznych. Najwięcej sadów i jagodników prowadzono w małych  gospodarstwach ekologicznych, o powierzchni 1-5 ha. Tam pod uprawy sadownicze użytkowano 28%  gruntów rolnych.

Obecnie w Europie i na świecie jest duże zapotrzebowanie na produkty wytwarzane metodami ekologicznymi. Dotyczy to również owoców produkowanych w sadach i jagodnikach. Produkcja ekologiczna to łatwiejszy zbyt, wyższe i bardziej stabilne ceny. Wielu producentów wykorzystało już szansę, jaką dała im zmiana metody i profilu produkcji.

data publikacji: 14 grudnia 2007 13:00 | autor: Prof. dr hab. Piotr Sobiczewski

Choroby bakteryjne stanowią ważny czynnik ograniczający wzrost i plonowanie roślin. W prezentacji omówiono najważniejsze zagadnienia dotyczące etiologii i rozwoju chorób powodowanych przez bakterie właściwe, konwencjonalne i nowoczesne metody ich diagnostyki oraz możliwości ochrony roślin przed bakteriozami. Walka z tymi chorobami jest trudna i wymaga integracji różnych metod ukierunkowanych na zapobieganie infekcji, wyniszczanie źródła choroby i ograniczanie jej rozprzestrzeniania się, a także obniżanie podatności roślin na choroby.

data publikacji: 23 czerwca 2008 12:34 | autor: dr Krzysztof Rutkowski, Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach

Celem przechowywania jest zapewnienie przez jak najdłuższy czas dostępności owoców na rynku z zachowaniem ich wysokiej jakości. Owoce zarówno w okresie wegetacji jak i po zbiorze są żywymi organizmami, w których przez cały czas zachodzą procesy fizjologiczne powodujące ich dojrzewanie i starzenie. Procesów dojrzewania nie da się całkowicie zatrzymać, ale stosując odpowiednie technologie przechowywania można je znacznie spowolnić.

W wykładzie omówiono podstawowe procesy fizjologiczne związane z dojrzewaniem owoców oraz wpływ wybranych czynników (etylen, termin zbioru, temperatura, skład atmosfery przechowalniczej) na kształtowanie cech jakościowych owoców (wielkość, barwa zasadnicza skórki i powierzchnia rumieńca, jędrność, zawartość ekstraktu i kwasowość). Przedstawiono również informacje dotyczące wyznaczania terminu zbioru jabłek i optymalnych warunków przechowywania owoców. W końcowej części prezentacji zamieszczono zdjęcia wybranych chorób fizjologicznych jabłek i gruszek.

data publikacji: 23 czerwca 2008 12:32 | autor: dr inż. Zbigniew B. Jóźwiak

W wykładzie przedstawiono najistotniejsze informacje dotyczące szeroko rozumianej technologii przechowywania świeżych owoców i warzyw (w stanie nieprzetworzonym).

Omówiono szczegółowo zagadnienia dotyczące podstawowych parametrów technologicznych przechowywania, którymi są temperatura produktu, wilgotność względna i skład gazowy atmosfery przechowalniczej oraz kwestie związane ze strukturą komercyjnych obiektów przechowalniczych, w tym konstrukcji komór chłodniczych, optymalizacji ich wymiarów wewnętrznych, izolacji termicznych, paroszczelnych i gazoszczelnych. Przedstawiono także podstawowe zagadnienia dotyczące budowy i eksploatacji układów chłodniczych bezpośredniego odparowania czynnika chłodniczego oraz układów z czynnikiem pośredniczącym, tzw. glikolowych.

Zaprezentowano zagadnienia dotyczące technologii Kontrolowanych Atmosfer, w tym sprawdzania gazoszczelności komór chłodniczych, doboru zaworów bezpieczeństwa i worków kompensacyjnych, obniżania stężenia tlenu na początku sezonu przechowalniczego oraz usuwania nadmiaru dwutlenku węgla i etylenu z atmosfery komór KA. Przedstawiono sposoby pomiaru stężenia tlenu i dwutlenku węgla oraz zasady automatycznej kontroli i regulacji składu gazowego atmosfer w komorach KA, Omówiono także zasady bezpiecznej eksploatacji komór z kontrolowaną atmosferą.

data publikacji: 14 września 2007 08:53 | autor: prof. dr hab. Witold Płocharski oraz dr inż. Dorota Konopacka, dr inż. Jarosław Markowski

Przetwory i konserwy z warzyw i owoców są dostępne w ciągu całego roku, stanowią wartościowe źródło makro i mikroskładników odżywczych przyczyniając się do zachowania i poprawy zdrowia. Dzięki wstępnie przetworzonej postaci ułatwiają przygotowanie posiłków i urozmaicają jadłospis.

W wykładzie przedstawiono najistotniejsze dane dotyczące przetwórstwa owoców i warzyw w Polsce oraz wymagania surowcowe stawiane surowcom przeznaczonym dla przemysłu.

Ponadto podano szczególnie istotne informacje z zakresu mikrobiologii oraz sposobów utrwalania owoców i warzyw przy zastosowaniu wysokich i niskich temperatur, odparowania wody, suszenia, metod biologicznych i chemicznych. Przedstawiono ogólne technologie produkcji konserw owocowo- warzywnych, soków i przecierów, dżemów oraz win owocowych. Ponadto omówiono najważniejsze aspekty dla produkcji owoców i warzyw minimalnie przetworzonych.

data publikacji: 23 czerwca 2008 12:45 | autor: dr Barbara Michalczuk, Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach

Fotosynteza jest procesem o podstawowym znaczeniu dla świata żywego. Wszystkie substancje organiczne niezbędne do budowy organizmów i dostarczające energii do ich wzrostu i rozwoju są w istocie produktami fotosyntezy – serii reakcji uzależnionych od światła, dzięki którym są syntetyzowane cząsteczki organiczne z atmosferycznego dwutlenku węgla (CO2) i najczęściej wody z równoczesnym wydzieleniem tlenu cząsteczkowego.

Dzięki fotosyntezie zawartość  dwutlenku węgla i tlenu w atmosferze ziemskiej utrzymywana jest  na mniej więcej stałym poziomie, co warunkuj utrzymania życia na ziemi w jego obecnej formie.

W wykładzie omówiono szczegółowo strukturę i funkcje aparatu fotosynteycznego, mechanizmu reakcji świetlnych i ciemniowych oraz biorących w nich udział barwników, enzymów oraz białkowych i niebiałkowych elementów łańcucha transportu elektronów. Omówiono wpływ warunków środowiskowych na ten proces i różne jego warianty, jak fotosynteza C4, C4 i 'kwasowa' (crassulacean acid metabolism, CAM) i fotooddychanie. Ponadto przedstawiono w skrócie historie badań nad fotosyntezą.

data publikacji: 22 czerwca 2008 12:25 | autor: dr Barbara Michalczuk, Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach

Żywność modyfikowana genetycznie budzi wiele kontrowersji. Dla licznej grupy entuzjastów daje ona szansę na zapewnienie dostaw  żywność wysokiej jakości dla stale zwiększającej się populacji ludzkiej. Odporność modyfikowanych genetycznie roślin na stresy, w szczególności na suszę i zasolenie gleby, pozwoli na poszerzenie areału upraw i zwiększenie produkcji w skali światowej. Możliwość wzbogacenia takiej żywności drogą modyfikacji genetycznej w witaminy, endogenne aminokwasy czy niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT) pozwoli na wyeliminowanie chorób spowodowanych niedożywieniem. Z racji oporności na choroby i szkodniki, modyfikowane genetycznie rośliny i zwierzęta będą wymagały mniejszej ilości chemicznych środków ochrony, przez co przyczynią się do ograniczenia skażenia środowiska. Zwolennicy żywności modyfikowanej genetycznie wskazuję też, że zarówno same GMO jak i uzyskane  nich produkty zostały wszechstronnie przebadane i nie stwierdzono ich negatywnego wpływu na zdrowie człowieka i na środowisko.

Przeciwnicy żywności modyfikowanej genetycznie uważają jednak, że upłynął zbyt krótki czas od jej wprowadzenie aby uznać, że jest ona w pełni bezpieczna dla zdrowia człowieka. Wskazują też na potencjalne zagrożenie dla środowiska, w szczególności dla jego bioróżnorodności. Ponadto, do negatywnych reakcji w stosunku do żywności modyfikowanej genetycznie przyczynia się lęk przed nieznanym, przekonanie, że w wyniku manipulacji genetycznych powstaną potwory zagrażające ludzkości.

Wykład ten ma na celu wyjaśnienie pojęć i przybliżenie tematyki modyfikacji genetycznych w zastosowaniu do  żywności i wskazanie na korzyści jak również zagrożenia z nimi związane.

data publikacji: 20 czerwca 2008 11:13 | autor: Dr Elżbieta Węgrzynowicz-Lesiak, Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach

W produkcji roślin ozdobnych na skalę handlową bardzo ważną rolę odgrywa umiejętność regulacji ich wzrostu i rozwoju oraz terminu kwitnienia. Dzięki niej producent może dostosować swoją produkcję do wymagań rynku i otrzymywać kwitnące rośliny wtedy, kiedy jest na nie największe zapotrzebowanie, a tym samym może czerpać wymierne zyski ze swojej pracy. W wykładzie przedstawiono podstawowe wiadomości na temat cyklu rozwojowego roślin, wpływu czynników środowiskowych, głównie światła i temperatury na kwitnienie, przemian fizjologicznych i biochemicznych zachodzących w różnych etapach tworzenia się kwiatów. Na wybranych przykładach omówiono, w jaki sposób można sterować terminem kwitnienia roślin, np. przyspieszać kwitnienie bylin, regulować kwitnienie roślin cebulowych.